ببری خان _ گربه ی قبله ی عالم١. چقدر قبله ی عالم در نجواهای عاشقانه اش به انیس الدوله وعده داده بود که او مادر شاه پسین خواهد بود...اما دریغ که جهان به جیران وفا نکرد ... خاطره اش در خاطر صاحبقران چنان بود که پس از شلیک میرزا رضا خود را تاقبر جیران کشاند و همانجا نیم قرن سلطنت را به روی قلیانها و استکانهای چای سپرد...پس از او سلطان ایران پیرمردخردسالی شد که دوران ولایتعهدی اش سه برابر سلطنتش طول کشید...فرمانروای بی حال و خوش قدمی که نیم قرن بی دغدغه  در آذربایجان حکومت کرد...گویی به سایه نشینی عادت کرده بود...گویند عرق النساء قاجاری هم نداشت...از این رو سلامت را بر کنار دیده بود...در نظر من مظفرالدین شاه تجسم شخصیت سلطه پذیر است...انسانهای سلطه پذیر کم رو،گریزان از تعارض و مواجهه کلامی و چشمی با دیگرانند...ایشان توان نه گفتن ندارند...از این رو در پی رضایت همه اند...

٢. هنوز یازده سال از سلطنت کج دار و مریزش نگذشته بود که احمد خان قوام السلطنه که در آن زمان سی و دو ساله بود به خط خوشش فرمانی را نگاشت که  صدراعظم یعنی مشیرالدوله آن را در صاحبقرانیه به کف کفایت! مظفری داد و به صحه ملوکانه رساند...بر این باورم که ذکاوت قوام مهمترین تاثیر را بر جملات فرمان مشروطیت داشته است...

٣. صد و دو سال است که به مشروطیت می نازیم...من هرگز در پی واکنش هیجانی منفی به مشروطیت نیستم اما  معتقدم اگر قبله عالم به ضرب میرزا رضا سر بر زمین نگذاشته بود شاید هرگز مشروطیت رخ نمی داد...تاریخ ناصری پر است از اعتراضات محلی که همه به ید توانمند آفتاب عالمتاب سرکوب شد...از این رو فکر می کنم اصلی ترین دلیل مشروطیت بی کفایتی مظفرالدین شاه بود... 

۴. هانا آرنت انقلاب را معلول فروپاشی حکومتها میداند و نه علت آن...از این رو انقلاب مشروطیت در عهد لرزان مظفری آسان به دست آمد اما در عهد قدر ناصری هرگز ممکن نبود...نکند ضعف حکومت توهم اقتدار توده را ایجاد کرده باشد؟...

۵. بد نیست صبح جمعه ای صاحبقرانیه را ببینیم....بلیطش ششصد تومان است...میدان مشق هم روبروی ذر باغ ملی ست و دیدارش رایگان است...باغ سپهسالار هم در سفارت روسیه اجازه سفیر می خواهد دریغ!...موزه مجلس هم در بهارستان بسی دیدنیست...این روزها هوای شبهای تبریز چنان است که دیدار از موزه مشروطه در تبریز،خانه کوزه کنانی در راسته کوچه،خاطره ای ممتاز خواهد ساخت...

۶. ١۴ مرداد سالروز مشروطیت گرامی باد

  
نویسنده : حمید رضا نمازی ; ساعت ٤:۱٤ ‎ب.ظ روز یکشنبه ۱۳ امرداد ۱۳۸٧
تگ ها : مشروطه